Tháng: Tháng Mười Một 2018

Ủng hộ trẻ em vùng cao bằng những tấm lòng cao cả

Mỗi mùa đông về, những hình ảnh khốn khó của những đứa trẻ vùng cao lại khiến biết bao người phải xót xa và thương cảm. Bởi vậy, cứ đầu đông các chương trình áo ấm ủng hộ trẻ em vùng cao lại được phát động rầm rộ ở nhiều nơi và ở mọi lứa tuổi.

Những chiếc áo ấm tình thương

Với truyền thống “Lá lành đùm lá rách”, người Việt Nam vẫn luôn hướng về tình thương yêu đồng bào, dân tộc. Điều này không phải chỉ được thể hiện qua vài ba câu tục ngữ mà luôn là những lời nói đi đôi với các hành động thiết thực mỗi độ đông về.

Các chương trình áo ấm cho trẻ em vùng cao không biết xuất hiện từ bao giờ và bắt đầu từ đâu nhưng điều đó đã tạo nên một phong trào mang ý nghĩa thiết thực không thể phủ nhận. Từ các tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận về trẻ em đến Trung ương Đoàn hay các CLB sinh viên tại các trường đại học khác nhau trên cả nước đều có những chương trình riêng tại các địa điểm vùng cao khác nhau nhưng hầu như việc làm đều giống nhau.

Quần áo ấm có thể là trích từ quỹ của tổ chức để mua hay cách đơn giản và thông dụng nhất là kêu gọi quyên góp quần áo cho trẻ em vùng cao đây là cách làm của hầu hết các CLB sinh viên thực hiện.

Chương trình áo ấm tình thương mỗi khi gió mùa vềChương trình áo ấm tình thương mỗi khi gió mùa về

Tất cả mọi người có thể đóng góp một chút tấm lòng qua các chi phí ủng hộ hay tham gia trực tiếp đi kêu gọi quyên góp, hay là đem quần áo cũ của gia đình mình đem quyên góp lại cho một đơn vị nào đó để họ trực tiếp chuyển đến cho các em vùng cao.

Nhất là khi phong trào này phát triển trong cộng đồng học sinh, sinh viên có thể giúp các bạn hoàn thiên nhân cách hơn, biết yêu thương mọi người, biết góp sức cho cộng đồng và biết trân trọng hơn những gì mình đang có.

Mỗi mùa đông tới cần lắm những tấm lòng hảo tâm của cán bộ, giảng viên, nhân viên, học viên và sinh viên toàn trên cả nước sự ủng hộ quý báu đó đã góp phần giúp đỡ các em vùng cao vượt qua được khó khăn trước mắt, chuowg trình cũng mang lại nhiều ý nghĩa và hiệu quả tích cực cho những dự án năm sau.

Nhờ những tấm lòng đùm bọc của các nhà hảo tâm ở khắp nơi mà dường như mùa đông trở nên ấm áp hơn vì chúng ta đồng lòng, vì chúng ta đoàn kết và vì chúng ta đóng góp vì sự phát triển chung của cả đất nước.

Hiệu quả thực sự của những chương trình áo ấm

Chắc chắn rằng hiệu quả mà các chương trình áo ấm cho trẻ em vùng cao mang lại không hề nhỏ, từ người cho đến người nhận đều thu về cho mình một chút gì đó, có thể là tình người, có thể là áo ấm, cũng có thể là một bài học.

Tuy nhiên, không phải cứ quyên góp áo ấm là phù hợp. Ở vùng cao hầu hết là các dân tộc thiểu số, và họ đều có một vài phong tục tập quán riêng, trong đó có trang phục truyền thống của riêng họ. Bởi vậy, có quá nhiều chương trình áo ấm diễn ra nhưng chưa thực sự hiệu quả.

Quyên góp hiệu quả hơn nhờ những ý tưởng độc đáo và những tấm lòng nhân áiQuyên góp hiệu quả hơn nhờ những ý tưởng độc đáo và những tấm lòng nhân ái

Chính vì vậy, việc đổi mới ý tưởng của các chương trình áo ấm là cần thiết. Trước khi thực hiện, chúng ta cần hiểu rõ họ đang cần gì và họ muốn gì. Từ đó dựa trên nhu cầu của người dân, đặc biệt đối tượng là trẻ em vùng cao để đề xuất ra một ý tưởng quyên góp phù hợp để giảm thiểu được sự lãng phí công sức người và của nhưng hiệu quả mang lại chưa cao.

Có thể sáng tạo trang phục truyền thống của họ từ quần áo cũ thu được hay một vài túi sưởi ấm cũng có thể đến gần hơn với thứ mà những đứa trẻ vùng cao thật sự cần. Như vậy thì các chương trình mới càng trở nên ý nghĩa và phù hợp hơn.

Tuy nhiên, tình yêu thương đùm bọc lẫn nhau của con người vẫn luôn là thứ tình cảm thiêng liêng và cao cả. Hãy cho đi và không cần nhận lại, sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình.

Xem thêm : Cuộc sống vất vả của trẻ em vùng cao Bắc Kạn: Bữa đói bữa no

Cuộc sống vất vả của trẻ em vùng cao Bắc Kạn: Bữa đói bữa no

Trái ngược với trẻ em đồng bằng, cuộc sống vất vả của trẻ em vùng cao có điều kiện khó khăn hơn rất nhiều. Từ cuộc sống hàng ngày đến chuyện đi học của các em đều vất vả và cần được quan tâm hơn.

Trong một lần có dịp đến Phiêng Phàng, Bắc Kạn, chúng tôi được chứng kiến cuộc sống vất vả của các em nhỏ nơi đây. Nếu chưa từng được đặt chân đến các vùng cao xa xôi và tự mình trải nghiệm cuộc sống ở vùng hẻo lánh này, có lẽ bạn sẽ chẳng bao giờ hiểu và đồng cảm được với các em và người dân địa phương.

Trẻ em vùng cao Bắc Kạn có cuộc sống như thế nào?

Chẳng khó để nhận ra một đứa trẻ vùng cao và một đứa trẻ thành phố khi chúng đứng cạnh nhau. Từ vóc dáng, trang phục cho đến nét mặt đều có sự khác biệt lớn. Nếu như trẻ em thành phố thường cao và hơi đầy đặn, mặc quần áo đẹp, lành lặn, thậm chí là còn rất thời trang, gương mặt thể hiện sự chín chắn trước tuổi. Thì trẻ em Bắc Kạn cùng tầm tuổi lại nhỏ nhắn hơn, da hơi ngăm vì dãi nắng, quần áo cũ, lúc nào cũng lấm lem và gương mặt ngây ngô, một số em còn lộ vẻ khắc khổ.

Một ngày của các em bất đầu bằng việc thức dậy từ 5 giờ sáng để chuẩn bị tới trường. Có những em được bố mẹ cho ăn sáng, rồi chuẩn bị cả bữa trưa gói trong lá chuối. Có những em lại chỉ được mẹ nhét vội gói mỳ tôm và chai nước vào cặp rồi đi bộ hàng kilomet để tới trường. Sau khi kết thúc buổi học trên lớp, các em trở về nhà lúc 4 giờ chiều để giúp đỡ gia đình việc nhà như quét nhà, nấu cơm, cho gà ăn.

Buổi tối với ánh đèn mờ, các em ngồi học bài hoặc rảnh rỗi hơn thì xem tivi với bố mẹ cho đến muộn nhất là 9 giờ tối rồi đi ngủ. Ngày nghỉ thì bận rộn hơn, trẻ em ngay từ cấp 1 đã phải theo gia đình lên rẫy lên nương để nhổ cỏ, hái quả hay chăn trâu. Những em nhỏ hơn thì tự chơi một mình trong căn nhà khóa trái.

Từ nhỏ, trẻ em vùng cao đã phải theo bố mẹ lên rẫyTừ nhỏ, trẻ em vùng cao đã phải theo bố mẹ lên rẫy

Bố mẹ các em hầu hết làm ruộng, tiền chẳng đủ ăn, nói gì đến lo cho các em có cuộc sống đầy đủ. Một số em nhà khá giả hơn thì bố mẹ thường đi làm xa, nên ngay từ nhỏ các em đã phải sống với ông bà và rất thiếu thốn tình cảm. Cứ thử so sánh với một đứa trẻ thành phố chẳng phải động tay đến việc nhà, chỉ việc đi học và sớm được tiếp xúc với công nghệ, với smartphone… thì chúng ta sẽ thấy cuộc sống của trẻ em vùng cao đói rét và khó khăn như thế nào.

*** Bạn có thể xem thêm: Ủng hộ trẻ em vùng cao bằng những tấm lòng cao cả

Trẻ em vùng cao Bắc Kạn đi học như thế nào?

Cứ một ngọn núi, tương đương với 3 thôn có một điểm trường nhỏ, gồm 3 lớp học dành cho học sinh tiểu học. Sĩ số của cả trường chỉ dưới 50 em. Mỗi lớp học được ghép bằng những miếng gỗ không chắc chắn, chỉ đủ che mưa che nắng và dễ dàng bị cuốn trôi khi có trận bão lớn kéo về.

Chẳng hề có các thiết bị cơ bản giống ở thành phố như quạt trần, máy chiếu… Các cô giáo cùng lúc phải kiêm nhiệm dạy nhiều môn học và nhiều lớp. Sách vở của các em cũng là được quyên góp và vận chuyển từ dưới xuôi lên và sự ủng hộ từ nhiều câu lạc bộ từ thiện khác nhau.

Hình ảnh lớp học cũ kĩ và thiếu thốn tại vùng caoHình ảnh lớp học cũ kĩ và thiếu thốn tại vùng cao

Tuy điều kiện vật chất khó khăn là thế, nhưng trẻ em vùng cao đi học luôn đầy đủ và yêu thích việc đến trường. Nhiều em thuộc diện hộ nghèo vẫn vươn lên vượt khó và giành được danh hiệu học sinh giỏi. Có lẽ càng nghèo khổ, các em càng sớm ý thức được tầm quan trọng của con chữ đối với tương lai của mình. Thiết nghĩ Đảng, Nhà nước cần quan tâm nhiều hơn nữa tới đời sống và giáo dục cho các trẻ em nơi này để các em không phải đói, rét mà bỏ đi ước mơ của đời mình.

Khi được hỏi về ước mơ của mình, trẻ em vùng cao vẫn luôn hồn nhiên khi mong ước trở thành cô giáo, bác sĩ, công an… Những ước mơ nho nhỏ ấy có thể sẽ là động lực để các em vượt lên số phận và vươn xa hơn sau này!

Xem thêm : Nhói lòng với hình ảnh trẻ em vùng cao trong giá rét

Nhói lòng với hình ảnh trẻ em vùng cao trong giá rét

Mùa đông sắp đến cũng là lúc các em nhỏ vùng cao một lần nữa phải chống chọi với cái rét cắt da cắt thịt với những chiếc áo mỏng phong phanh. Hình ảnh trẻ em vùng cao ấy không khỏi khiến mỗi người cảm thấy nhói lòng và thương cảm.

Hình ảnh trẻ em vùng cao trong giá rét

Không chỉ các em nhỏ vùng núi cao Tây Bắc phải chịu thời tiết khắc nghiệt mà không có đủ quần áo ấm, trẻ em miền trung như Nghệ An cũng cùng chung cảnh ngộ mỗi mùa đông đến.

Không có áo khoác, không tất, không dép, không mũ thậm chí ở truồng là hình ảnh rất dễ bắt gặp tại những bản làng xa xôi và hẻo lánh của vùng cao. Nếu may mắn có được chiếc áo len ấm thì cũng bị thủng lỗ chỗ, chứ không được lành lặn, nói gì là đẹp đẽ.

Trời có lúc lạnh dưới 10 độ C, khiến đôi bàn chân bé nhỏ nứt nẻ, tím tái. Có những lúc trời mưa khiến đường đất đỏ trở nên bùn lấy, lấm lem vào những đôi dép tổ ong các em mang. Một vài em nhà có điều kiện hơn hoặc đã được đoàn tình nguyện đến thì có ủng để đi.

Dẫu trời lạnh như thế, có vẻ như các em đã quen, đám nhỏ vẫn hồn nhiên nô đùa ngoài trời. Các em nhỏ hơn được anh chị địu đi chơi khắp bản để bố mẹ được yên tâm lên nương rẫy. Bếp lửa là thứ sưởi ấm và cứu vớt các em qua mùa đông giá lạnh này.

Hình ảnh những đứa trẻ phong phanh chiếc áo mỏng trong mùa đông rét cắt da

Hình ảnh những đứa trẻ phong phanh chiếc áo mỏng trong mùa đông rét cắt da

Vấn đề từ thiện cho trẻ em vùng cao đói rét

Ở một đất nước nhiệt đới như Việt Nam, việc thấy tuyết rơi là điều vô cùng hào hứng và thú vị. Chẳng thế mà mỗi lần không khí lạnh tăng cường về, người ta lại đổ xô lên các vùng núi cao như Hà Giang, Sa Pa để đón tuyết.

Thế nhưng, phải đến khi đến tận nơi, chứng kiến cảnh tượng đối nghịch với mình: những em nhỏ không có nổi bộ quần áo ấm và những thứ đủ giữ ấm cho thời tiết âm độ C thì người ta mới thấu hơn về sự sẻ chia và giúp đỡ người khác. Lúc này, câu chuyện về từ thiện cho trẻ em vùng cao giá rét lại là vấn đề cần được suy xét.

Bên cạnh việc ủng hộ những thứ trước mắt như quần áo, chăn ấm, ủng, hay đồ ăn…, chúng ta cũng cần quan tâm hơn đến tính bền vững. Nghĩa là, chỉ giúp đỡ một lần và những lần sau các em vẫn có quần áo ấm, chứ không phải năm nào cũng chở hàng xe quần áo đến cho các em. Điều này vô hình chung tạo nên sự ỷ lại cho chính gia đình và bản thân các em.

Theo nhiều ý kiến thì thay vì kêu gọi ủng hộ áo ấm cho trẻ em nếu đi du lịch hãy bỏ tiền ra để thuê dân bản địa làm hướng dẫn viên, phục vụ, ăn ở homestay… để họ có công ăn việc làm, không trông chờ vào sự ỷ lại hàng năm nữa. Tuy nhiên cũng có không ít ý kiến không đồng tình vì cho rằng quan điểm giúp người khác bằng cách tạo việc làm không sai nhưng chưa thiết thực. Để giải quyết gốc rễ vấn đề về công việc, chúng ta cần dung hoà được giữa giải pháp tình thế và giải pháp dài hạn. Bởi vì bước vào thực tế sẽ khó hơn nhiều so với lời nói, đa số dân bản địa miền núi vốn kiến thức hạn hẹp, để đào tạo họ trở thành hướng dẫn viên, phục vụ du lịch… không đơn giản.

Có nên ủng hộ quần áo cho trẻ em vùng cao?

Có nên ủng hộ quần áo cho trẻ em vùng cao?

Ngoài ra, cũng cần quan tâm đến thực sự các em muốn gì và cần gì, chứ không ủng hộ bừa bãi và đôi khi không cần thiết. Cần có sự khảo sát, điều tra hoàn cảnh cụ thể, từ đó lên kế hoạch chi tiết và kịp thời đến giúp đỡ các em. Theo nhiều người từ thiện từng đến các vùng cao để lấy tư liệu, họ được biết ngay từ khi sinh ra, trẻ em nơi đây đã được tôi luyện khả năng chống chịu với sự khắc nghiệt của thời tiết. Khi chúng ta thấy hình ảnh trẻ em vùng cao trong giá rét là rất bất thường và tỏ lòng thương hại. Nhưng đối với các em, đó lại là chuyện bình thường và không có gì đáng lo ngại. Vậy phải chăng việc ủng hộ là điều không cần thiết?

Tóm lại là, chúng ta nên hiểu trẻ em vùng cao, chứ không phải là nghĩ thay cho chúng phải sống như thế nào, phát triển ra sao. Từ thiện là điều tốt, là đức tính cần có, nhưng phải từ thiện sao cho đúng và có ích nhất.